Vlaams Bijeninstituut en Apisense bundelen expertise in grensverleggend onderzoek naar de gezondheid van honingbijen

Het Vlaams Bijeninstituut (VBI) kondigt met trots een strategisch samenwerkingsverband aan met het Poolse technologiebedrijf Apisense, een pionier in de ontwikkeling van intelligente monitoringssystemen voor honingbijenvolken.

Deze internationale samenwerking verenigt geavanceerde sensortechnologie, wetenschappelijk onderzoek en praktijkgerichte validatie met als doel de  gezondheid en het welzijn van honingbijen duurzaam te versterken.

De door Apisense ontwikkelde sensoren zijn gebaseerd op technologie die oorspronkelijk werd ontwikkeld voor toepassingen binnen de ruimtevaart. Door deze hoogtechnologische innovaties te vertalen naar de bijenteelt werd een uniek monitoringssysteem gecreëerd dat de interne dynamiek van een bijenvolk continu en volledig niet-invasief opvolgt.

De sensoren maken het reeds mogelijk om vijf belangrijke bijenziekten in een vroeg stadium te detecteren, waardoor preventief kan worden ingegrepen nog vóór zichtbare klinische symptomen optreden.

De implementatie van deze technologie in Vlaanderen vormt een essentiële volgende stap in haar wetenschappelijke ontwikkeling.

De ecologische en klimatologische omstandigheden, de beschikbaarheid van drachtplanten en de imkerpraktijken verschillen immers aanzienlijk van die in Centraal-Europa.

Het Vlaams Bijeninstituut zal daarom een uitgebreide validatiestudie uitvoeren om de betrouwbaarheid, reproduceerbaarheid en toepasbaarheid van het systeem onder Vlaamse omstandigheden objectief te evalueren.

Naast deze validatie krijgt het project een uitzonderlijke wetenschappelijke dimensie door de integratie van onderzoek naar de impact van de Aziatische hoornaar (Vespa velutina), een invasieve exoot die zich de voorbije jaren sterk in Vlaanderen heeft gevestigd en inmiddels uitgroeit tot één van de grootste bedreigingen voor de Europese honingbij.

Binnen het onderzoeksproject zullen de deelnemende bijenvolken permanent worden gemonitord om de fysiologische en gedragsmatige stressrespons tijdens predatie door de Aziatische hoornaar nauwkeurig in kaart te brengen.

Apisense kiest het Vlaams Bijeninstituut voor dit unieke onderzoeksopzet.  Voor het eerst kan worden onderzocht hoe hoogtechnologische sensoren subtiele veranderingen binnen een bijenvolk registreren als reactie op externe predatiedruk.

De onderzoekers van beide organisaties verwachten dat deze samenwerking niet alleen zal bijdragen aan een verdere verfijning van intelligente detectiesystemen voor bijengezondheid, maar eveneens fundamentele nieuwe inzichten zal opleveren in de invloed van chronische stress op de vitaliteit en weerbaarheid van honingbijenvolken. De resultaten kunnen de basis vormen voor innovatieve monitoringsmethoden en nieuwe wetenschappelijk onderbouwde strategieën in de bestrijding van de Aziatische hoornaar.

Dit project illustreert hoe technologieën die oorspronkelijk werden ontwikkeld voor de ruimtevaart vandaag kunnen bijdragen aan oplossingen voor één van de meest urgente ecologische uitdagingen van onze tijd.

Door expertise uit verschillende disciplines samen te brengen, willen het Vlaams Bijeninstituut en Apisense een nieuwe standaard creëren in de digitale monitoring van honingbijen en zo bijdragen aan de bescherming van bestuivers, de biodiversiteit en de voedselzekerheid.

Deze samenwerking bevestigt de ambitie van beide partners om via internationale kennisuitwisseling, technologische innovatie en wetenschappelijke excellentie een duurzame bijdrage te leveren aan de toekomst van de Europese bijenteelt.

“De toekomst van de bijenteelt zal worden bepaald door kennis, samenwerking en innovatie. Met dit project brengen we ruimtevaarttechnologie, artificiële intelligentie en praktijkonderzoek samen om de gezondheid van honingbijen beter te begrijpen.

Dat Vlaanderen bovendien een unieke onderzoeksomgeving biedt om de impact van de Aziatische hoornaar wetenschappelijk te bestuderen, maakt deze samenwerking bijzonder waardevol.

Wij hopen dat de inzichten uit dit onderzoek zullen uitgroeien tot nieuwe instrumenten in de bescherming van honingbijen, de biodiversiteit en uiteindelijk ook onze voedselzekerheid.”

René De Backer

Voorzitter Vlaams Bijeninstituut VZW