Het Vlaams Bijeninstituut lanceert het ‘Last Line of Defense’-plan om bijenvolken in Vlaanderen doeltreffend te beschermen tegen de Aziatische hoornaar en startende imkers te ondersteunen met praktische kennis, begeleiding en effectieve beschermingsmiddelen.
Hoe maak je een lokval klaar in de lente om Aziatische hoornaars te vangen

Selectief, Selectief, Selectief
We kunnen het niet genoeg benadrukken, maar als je koninginnen wil vangen van de Aziatische hoornaar, dan is het van groot belang dat je alleen deze insecten vangt, en geen andere. Het kan onschuldig lijken, maar het afvangen van een vlieg, hommeltje of wesp in de lente heeft een desastreus effect op de biodiversiteit. Dit zijn immers meestal koninginnen die zelf nog een nest moeten stichten en die zelf een belangrijke voedselbron zijn voor andere dieren.
Vandaar dat we 3 basisvoorwaarden voorschrijven als je in de lente aan springtrapping wil doen.
1. Gebruik alleen goede selectieve vallen
Dus de fles met omgedraaide flessenhals die we soms in de zomer op de terrassen zien verschijnen zijn absoluut uit den boze. Gebruik alleen selectieve vallen die specifiek bedoeld zijn om Aziatische hoornaars te vangen en waaruit alle andere insecten kunnen ontsnappen. Een conische ingang met een gat van 8.5 mm is speciaal om onze Aziatische vriend te lokken en de rest eruit te houden.
Toegegeven, zelfs de beste selectieve val is nooit 100% selectief. Je hebt immers ook kleine Europese hoornaar koninginnen die wel eens in de selectieve lokval sukkelen, vandaar voorwaarde 2: dagelijkse controle.
2. Controleer dagelijks de lokval
Plaats alleen vallen die je dagelijks kan controleren en op mooie dagen waarop veel insecten vliegen zelfs 2 keer per dag, zodat je bijvangst kan laten ontsnappen. Ergens een lokval zetten en maar 1 keertje per week gaan kijken, dat is niet de bedoeling omdat tegen dan de ‘bijvangst’ al dood is of niet in staat een nest te stichten.
3. Zorg dat je de Aziatische hoornaar goed kan herkennen
Voor dat je eraan begint, zorg dat je goed kan herkennen wat een Aziatische hoornaar koningin is, zodat zeker geen andere insecten gedood worden. Bekijk deze e-learning hoe je een Aziatische hoornaar kan herkennen.
Hoe de val klaarmaken?
– Zorg voor een trage constante verdamping
… zonder dat insecten kunnen verdrinken, want anders wordt het weer een niet selectieve val. Dit kan met een potje waarin je Trappit doet, of een zelfgemaakt mengsel van 1/3 witte wijn, 1/3 goed bier en 1/3 suiker. Een wiek of kleikorrels verdampen gestaag.
– Sluit de selectieve val en plaats een bescherming tegen de zon
Wanneer in de lente de volle zon op de lokval staat, dan wordt de temperatuur te warm. De lokstof verdampt te snel, maar belangrijker, de bijvangst kan sterven door de hitte nog voor ze kan ontsnappen. Toch een belangrijke nuance: Wanneer het ‘s nachts nog erg koud is (onder 5°C), dan is de lokstof overdag te koud om te verdampen en vangen we niets, ondanks het feit dat het overdag 15°C is. Op die dagen is het zelfs beter om de zon wél te laten schijnen op de lokval zodat de lokstof snel begint op te warmen en te verdampen.
Uiteraard, wanneer het ‘s nachts 15°C is en overdag 25°C, dan best een afdekplaatje voorzien omdat het snikheet wordt in de val.
– Plaats de lokval op 1.5 meter hoogte
Plaats de lokval zeker niet op de grond, want dan zijn alle mieren met de lokstof weg. Ideaal is een hoogte van 50cm tot 1.5 meter, maar het belangrijkste is dat je zelf gemakkelijk kan controleren op vangst.
Wat als je insecten gevangen hebt in je selectieve lokval?
Optie 1: Er zit alleen een Aziatische hoornaar koningin in je lokval
Plaats de lokval in de diepvries. Na 30 minuten is de hoornaar verkleumd en kan je die met schaar, tang of handschoenen eruit halen en doden. Opgelet, die hoornaar is niet dood, die vliegt gewoon terug weg als die opgewarmd is, dus zeker zorgen dat die zeker dood is.
Optie 2: Er zit alleen andere insecten in je lokval
Open gewoon het deksel van de lokval en laat alles ontsnappen.
Optie 3: Er zit zowel een Aziatische hoornaar als andere insecten in je lokval.
Plaats de lokval 10 à 20 minuten in de frigo, niet in de diepvries. De insecten verkleumen en kunnen niet meer vliegen. Neem nu de Aziatische hoornaar met schaar of tang uit de lokval en doe ze dood. De andere insecten plaats je gewoon met lokval en al terug buiten met een open deksel. Met de warmere temperaturen zullen die gewoon wegvliegen.
Wanneer dan?
We plaatsen de lokvallen van midden maart tot midden juni. Uiteraard volgt de Aziatische hoornaar gewoon de natuur. Als het in februari en maart uitzonderlijk warm is, dan komen de koninginnen natuurlijk vroeger uit hun winterslaap. Omgekeerd geldt ook: ligt er nog sneeuw in maart, dan is er geen insect te zien en moeten we wachten tot warmere temperaturen. Ervaring leert dat enkele dagen met temperaturen boven de 12°C de eerste koninginnen doet verschijnen. Toch zien we jaarlijks in april een grotere toename in waarnemingen van de koninginnen.
Andere berichten
Nieuw: weetje van de maand
We nemen onze taak om de wereld van de bijen toegankelijk en begrijpelijk te maken voor het brede publiek bijzonder ernstig. Daarom brengen we voortaan korte video’s waarin we Jan Modaal op een laagdrempelige manier laten kennismaken met onze bijen: het weetje van de maand. Klik onder dit bericht op de knop om alvast een kijkje te nemen!
Hebt u zelf een vraag over bijen? Aarzel dan niet en stuur ze naar beetv@vbi.vlaanderen .
Wie weet verschijnt uw vraag binnenkort wel in beeld.
Uitbouw digitale gids voor startende imkers
Met veel enthousiasme kondigt het Vlaams Bijeninstituut de start aan van onze elektronische uitgave van een digitale gids / referentiewerk, speciaal ontwikkeld voor startende imkers.







1 Comment. Leave new
In Frankrijk doen ze al 20 jaar aan springtrapping en daar wordt steevast het volgende recept gebruikt:
1/3 witte wijn
1/3 bier (maar echt bier, dus liever Westmalle tripel dan Cara pils)
1/3 grenadine (van rode vruchten zoals cassis, bosvruchten,…)
Hier en daar is er iemand die gistdroesem toevoegt, maar dat heb je natuurlijk alleen in huis als je bier of wijn maakt. Blijkbaar zou dit de geur zijn van heel rijpe peren die beginnen te vergisten, waar de hoornaar op afkomt.
Vis blijkt dan weer beter te werken in de zomer om de werksters te vangen die op zoek zijn naar eiwitten om de larven te voeden.
Sommige imkers leggen ook een stukje bijenraat met honing erin. Hier een overzichtje