Stuifmeel belangrijk voor bijen

17/05/2025

Waarom stuifmeel voor bijen van het allergrootste belang blijkt. (Deel I)

Op de vraag aan een imker of zijn bijen voldoende voedsel krijgen, volgt meestal het antwoord: “ja er is voldoende honing (suikersiroop) in de kast aanwezig ”.  Honing en suiker siroop bevatten koolhydraten. (ter info: 20 gram honing (suikersiroop) bevatten 16 gram koolhydraten = 16 gram suiker, honing bevat 0,1 gram eiwit)

Waarom kunnen bijen niet zonder koolhydraten? 

Koolhydraten vormen de voornaamste energiebron voor het bijenlichaam, wat niet anders is bij de mens. Dit blijkt van essentieel belang voor zowel spierfunctie als hersenactiviteit. Glucose, de meest fundamentele vorm van koolhydraten, is meer bepaald onmisbaar voor de juiste werking van de hersenen. Koolhydraten worden in de spieren verbrand waardoor bijen kunnen lopen, vliegen, en vooral het nest warm houden. Een kleine hoeveelheid zal ook toegevoegd worden aan de voedersappen ten einde de larven van voedsel te voorzien. 

Maar een gezond dieet bestaat toch uit veel meer dan alleen maar suikers. 

Naast suikers hebben bijen behoefte aan eiwitten (proteïnes) en vetten.  Bron van dit alles wordt gevormd door het stuifmeel.  

Eiwitten bestaan uit aminozuren. 

In de natuur komen ongeveer 500 aminozuren voor, maar slechts ±10 daarvan worden aanzien als bouwstenen voor de eiwitten van het bijenlichaam, de essentiële aminozuren. Essentiele aminozuren kunnen bijen zelf niet aanmaken. Tijdens het verorberen van stuifmeel door de bijen, worden deze aminozuren tijdens de spijsvertering, door de werking van enzymen, uit de eiwitten gehaald. (zie tabel)

Behalve eiwitten leveren de stuifmeelpollen ook vetten, sterolen, vitamines en mineralen. (Bijen gaan ook op zoek naar water met een grote hoeveelheid mineralen in opgelost.)

Bijen kunnen, in tegenstelling tot de gangbare mening, niet hun gehele leven eiwitten opslaan. Ze hebben bij het verder ontwikkelen van de kopklieren er ongeveer 10 dagen de tijd voor. Opgeslagen eiwitten en vetten belanden in wat het “eiwit-vetlichaam” wordt genoemd. Een goed ontwikkeld eiwit-vetlichaam zorgt ervoor dat bijen zowel langer leven als tegen ziektes bestand zijn.  Het eiwit-vetlichaam zorgt tevens voor het “ontgiften” van de bijen. 

Het weze bij deze duidelijk dat er, zolang de koningin aan de leg is, een aanhoudende aanvoer van stuifmeel wordt vereist. Een goede regel daarbij is dat er zoveel stuifmeel in de kast aanwezig is als open broed. Zo kunnen bij aanhoudend slecht weer de larven gevoed worden zonder dat de voedserbijen hun eigen eiwit voorraad (eiwit-vetlichaam) te sterk moeten aanspreken.  Het te sterk aanspreken van het eigen eiwit-vetlichaam van de voedsterbijen verkort hun levensduur aanzienlijk, ze worden vlugger vliegbij en de mogelijkheid zit erin, dat de larven ondervoed raken. Een bijenvolk verbruikt tot 50 kg stuifmeel op jaarbasis!   

Bijengezondheid

Erik Goris

Andere berichten

Nieuws

Communicatie aan de leden professionele imkers van het Vlaams Bijeninstituut (Mei 2026)

Mogelijk hebt u reeds enige tijd geen communicatie meer ontvangen vanuit onze afdeling professionele imkers.

Hierdoor zou de indruk kunnen ontstaan dat er weinig vooruitgang wordt geboekt met betrekking tot de vertegenwoordiging van uw belangen binnen de vakvereniging van professionele imkers.

Met dit bericht wensen wij te benadrukken dat dit geenszins het geval is.

Nieuws

Last Line of Defense project

Het Vlaams Bijeninstituut (VBI) was de eerste imkerorganisatie in Vlaanderen die actief heeft ingezet op de bestrijding van de invasieve exoot Vespa velutina nigrithorax, beter bekend als de Aziatische hoornaar.

Als enige imkerorganisatie was het Vlaams Bijeninstituut bovendien betrokken bij de totstandkoming van de Vlaamse beheerregeling rond deze soort.

Nieuws

Oproep Coloss vanuit Honeybee Valley

De jaarlijkse korte bevraging door het Vlaams Bijeninstituut naar het aantal overlevende bijenvolken na de winter wees al uit dat we rond de 25% volken verloren zijn doorheen de winterperiode. Daarbij viel een opvallend regionaal verschil op, nl. een hogere sterfte in Limburg dan voorgaande jaren…

Menu