Het Vlaams Bijeninstituut lanceert het ‘Last Line of Defense’-plan om bijenvolken in Vlaanderen doeltreffend te beschermen tegen de Aziatische hoornaar en startende imkers te ondersteunen met praktische kennis, begeleiding en effectieve beschermingsmiddelen.
Stuifmeel belangrijk voor bijen
Waarom stuifmeel voor bijen van het allergrootste belang blijkt. (Deel I)
Op de vraag aan een imker of zijn bijen voldoende voedsel krijgen, volgt meestal het antwoord: “ja er is voldoende honing (suikersiroop) in de kast aanwezig ”. Honing en suiker siroop bevatten koolhydraten. (ter info: 20 gram honing (suikersiroop) bevatten 16 gram koolhydraten = 16 gram suiker, honing bevat 0,1 gram eiwit)
Waarom kunnen bijen niet zonder koolhydraten?
Koolhydraten vormen de voornaamste energiebron voor het bijenlichaam, wat niet anders is bij de mens. Dit blijkt van essentieel belang voor zowel spierfunctie als hersenactiviteit. Glucose, de meest fundamentele vorm van koolhydraten, is meer bepaald onmisbaar voor de juiste werking van de hersenen. Koolhydraten worden in de spieren verbrand waardoor bijen kunnen lopen, vliegen, en vooral het nest warm houden. Een kleine hoeveelheid zal ook toegevoegd worden aan de voedersappen ten einde de larven van voedsel te voorzien.
Maar een gezond dieet bestaat toch uit veel meer dan alleen maar suikers.
Naast suikers hebben bijen behoefte aan eiwitten (proteïnes) en vetten. Bron van dit alles wordt gevormd door het stuifmeel.
Eiwitten bestaan uit aminozuren.
In de natuur komen ongeveer 500 aminozuren voor, maar slechts ±10 daarvan worden aanzien als bouwstenen voor de eiwitten van het bijenlichaam, de essentiële aminozuren. Essentiele aminozuren kunnen bijen zelf niet aanmaken. Tijdens het verorberen van stuifmeel door de bijen, worden deze aminozuren tijdens de spijsvertering, door de werking van enzymen, uit de eiwitten gehaald. (zie tabel)
Behalve eiwitten leveren de stuifmeelpollen ook vetten, sterolen, vitamines en mineralen. (Bijen gaan ook op zoek naar water met een grote hoeveelheid mineralen in opgelost.)
Bijen kunnen, in tegenstelling tot de gangbare mening, niet hun gehele leven eiwitten opslaan. Ze hebben bij het verder ontwikkelen van de kopklieren er ongeveer 10 dagen de tijd voor. Opgeslagen eiwitten en vetten belanden in wat het “eiwit-vetlichaam” wordt genoemd. Een goed ontwikkeld eiwit-vetlichaam zorgt ervoor dat bijen zowel langer leven als tegen ziektes bestand zijn. Het eiwit-vetlichaam zorgt tevens voor het “ontgiften” van de bijen.
Het weze bij deze duidelijk dat er, zolang de koningin aan de leg is, een aanhoudende aanvoer van stuifmeel wordt vereist. Een goede regel daarbij is dat er zoveel stuifmeel in de kast aanwezig is als open broed. Zo kunnen bij aanhoudend slecht weer de larven gevoed worden zonder dat de voedserbijen hun eigen eiwit voorraad (eiwit-vetlichaam) te sterk moeten aanspreken. Het te sterk aanspreken van het eigen eiwit-vetlichaam van de voedsterbijen verkort hun levensduur aanzienlijk, ze worden vlugger vliegbij en de mogelijkheid zit erin, dat de larven ondervoed raken. Een bijenvolk verbruikt tot 50 kg stuifmeel op jaarbasis!
Bijengezondheid
Erik Goris
Andere berichten
Nieuw: weetje van de maand
We nemen onze taak om de wereld van de bijen toegankelijk en begrijpelijk te maken voor het brede publiek bijzonder ernstig. Daarom brengen we voortaan korte video’s waarin we Jan Modaal op een laagdrempelige manier laten kennismaken met onze bijen: het weetje van de maand. Klik onder dit bericht op de knop om alvast een kijkje te nemen!
Hebt u zelf een vraag over bijen? Aarzel dan niet en stuur ze naar beetv@vbi.vlaanderen .
Wie weet verschijnt uw vraag binnenkort wel in beeld.
Uitbouw digitale gids voor startende imkers
Met veel enthousiasme kondigt het Vlaams Bijeninstituut de start aan van onze elektronische uitgave van een digitale gids / referentiewerk, speciaal ontwikkeld voor startende imkers.