Het Vlaams Bijeninstituut zoekt imkers en imkerverenigingen in Vlaanderen die willen meewerken aan onderstaand project.
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een invasieve soort die zich de afgelopen jaren snel heeft verspreid in Europa en aanzienlijke predatiedruk kan uitoefenen op honingbijen (Apis mellifera) en andere bestuivende insecten. In verschillende regio’s worden bijenstanden steeds vaker geconfronteerd met jagende hoornaars die bijenkolonies verzwakken.
Om nieuwe strategieën voor monitoring en beheer te ontwikkelen, wordt een gestandaardiseerd veldonderzoek opgezet waarbij wordt onderzocht of lokdozen kunnen functioneren als potentiële nestlocaties voor overwinterende koninginnen tijdens de fase van nestinitiatie in het voorjaar.
Dit project heeft als doel ecologische en gedragsdata te verzamelen over de nestplaatskeuze van de Aziatische hoornaar in functie de soort te kunnen bestrijden aan de bijenstanden.
Het onderzoek richt zich op de volgende vraag:
Kunnen kunstmatige neststructuren (lokdozen) overwinterde koninginnen van de Vespa velutina nigrithorax aantrekken om een primair nest te initiëren?
Daarnaast worden bijkomende hypothesen onderzocht:
Door gegevens van meerdere bijenstanden te combineren kan een ruimtelijk en ecologisch model van nestplaatsselectie worden ontwikkeld.
De studie maakt gebruik van een gestandaardiseerd experimenteel ontwerp rond deelnemende bijenstanden. Per bijenstand worden meerdere lokdozen geplaatst op verschillende afstanden binnen een straal van ongeveer 300 meter. De lokdozen worden opgesteld volgens een vooraf bepaald schema zodat variabelen zoals afstand, habitat en beschutting kunnen worden vergeleken. De studieperiode loopt van maart 2026 tot juni 2026.
Deelnemende imkers en imkerverenigingen voeren eenvoudige maar gestandaardiseerde veldobservaties uit, waaronder:
Alle observaties worden gecentraliseerd in een databestand van het Vlaams Bijeninstituut voor verdere analyse.
Hoewel de verspreiding van Vespa velutina nigrithorax in Europa intensief wordt gemonitord, is er momenteel beperkte kennis over de selectie van primaire nestlocaties door koninginnen.
Dit project kan bijdragen aan:
De studie staat open voor:
Als vereisten worden gesteld:
Het volledige testprotocol kan u terugvinden via onderstaande knop.
Door deel te nemen draagt u bij aan:
De bekomen data worden gedeeld met alle imkers en imkerverenigingen, overheden en andere onderzoeksinstellingen in Vlaanderen via het Strategisch Plan Bijenteelt.
Imkers en imkerverenigingen die interesse hebben om deel te nemen aan het onderzoeksproject kunnen contact opnemen met de projectcoördinatie.
Gelieve een mail te richten aan project-spb@vbi.vlaanderen met onderwerp ‘SPB Last Line of Defense’.
In de mail vermeldt u:
Alle persoonsgegevens zullen enkel worden gebruikt voor de doeleinden van het project en worden niet publiekelijk bekend gemaakt, conform onze privacy policy.
Het Vlaams Bijeninstituut (VBI) was de eerste imkerorganisatie in Vlaanderen die actief heeft ingezet op de bestrijding van de invasieve exoot Vespa velutina nigrithorax, beter bekend als de Aziatische hoornaar.
Als enige imkerorganisatie was het Vlaams Bijeninstituut bovendien betrokken bij de totstandkoming van de Vlaamse beheerregeling rond deze soort.
De jaarlijkse korte bevraging door het Vlaams Bijeninstituut naar het aantal overlevende bijenvolken na de winter wees al uit dat we rond de 25% volken verloren zijn doorheen de winterperiode. Daarbij viel een opvallend regionaal verschil op, nl. een hogere sterfte in Limburg dan voorgaande jaren…
