Resultaten korte enquête rond het effect van de Aziatische hoornaar op bijenvolken 2025 bekend

Het Vlaams Bijeninstituut heeft in samenwerking met Honeybee Valley voor de derde maal een korte enquête onder de imkers uitgevoerd.

Het doel van deze bevraging is een snel zicht te krijgen op de effecten van de aanwezigheid van de Aziatische hoornaar als nieuwe exoot op de populatie van de bijenvolken.

Enige duiding: tot voor enkele decennia werd een wintersterfte van 10% onder de bijenvolken als algemeen waargenomen.  Dit ten gevolge van bijenziekten.

De voorbije 40 jaar liep de wintersterfte hoger op ten gevolge van de opkomst van de Varroa-mijt.

Ook andere factoren spelen zeker een rol.  Denken we bijvoorbeeld aan de algemene vermindering van het aanbod aan voedsel voor bijen en het gebruik van pesticiden.

De wintersterfte door bijenziekten doet zich in regel voor vanaf begin december en loopt tot het vroege voorjaar.

Sterfte dus voor 1 december heeft meestal te maken met andere factoren dan bijenziekte.

De weergegeven cijfers geven een indicatie van de problematiek van de Aziatische hoornaar op de imkerij in Vlaanderen.

Representatief.

De enquête werd door 900 imkers ingevuld.  Met dit aantal heeft de enquête meer dan 15% van de imkers bereikt en heeft ze een betrouwbaarheidsniveau van 99 % en een foutenmarge van 4% wat ze zeer representatief maakt.

De resultaten.

• Slechts 1% van de imkers heeft dit jaar geen Aziatische hoornaars opgemerkt aan zijn/haar bijenstanden.  In 2024 gaven 16% van de imkers nog aan de hoornaar niet gezien te hebben. We kunnen dus stellen dat de exoot overal in Vlaanderen actief is.
• Van de 9016 beheerde bijenvolken zijn er op 1 december 1989 niet meer in leven.  Dit vertegenwoordigt 22% aan verliezen. 
• Bij de kleinere hobby imkers ( imkers met minder dan 6 bijenvolken wat 41% van de populatie uitmaakt) is 29% van de bijenvolken verdwenen.  Bij 15% van deze imkers zijn alle of bijna alle bijenvolken verdwenen.  In deze categorie geeft 55% van de imkers aan te stoppen met imkeren of dit te overwegen.
• Bij de grotere hobby imkers (wat 52% van de populatie uitmaakt) liggen de verliescijfers op 20 %.  Bij 20 % van deze imkers is de meerderheid van de volken verdwenen. Ook in deze categorie geeft 42% van de imkers aan te stoppen met imkeren of dit te overwegen.
• Bij de 7% professionele imkers is 23% van de volken verdwenen. Frappant is dat bij de imkers met meer dan 100 bijenvolken het percentage verlies op 34% ligt.  Bij de professionele imkers geeft 12% aan te willen stoppen met imkeren.

Er zijn geen regionale verschillen in sterftecijfers per provincie meer waar te nemen.

Besluit:
De Aziatische hoornaar heeft in 2025 een duidelijke impact op de bijenvolken en de imkers veroorzaakt.

Hoe de imkers en de bijenvolken zich dienen te gaan verdedigen tegen deze nieuwe predator is basis van een verder lopend onderzoek.

Honeybee Valley zal weldra de imkers een meer uitgebreide bevraging sturen om meer zicht te krijgen op de strijd van de imker aan de bijenstanden.

Deze enquête handelt dus enkel over het effect van de Aziatische hoornaar op de honingbijen.

De schade aan de biodiversiteit kunnen we vandaag niet meten maar achten we bijzonder hoog.