Aziatische Hoornaar

Aziatische hoornaar

Wat moet je doen met jagende Aziatische hoornaars aan je bijenstand?

Vespawatch

Het eerste wat je moet doen is een foto nemen en je waarneming melden op vespawatch.be. Deze site is er gekomen om de verspreiding van de Aziatische hoornaar te monitoren. Maar uiteraard is daarmee je probleem nog niet opgelost.

Waarom het expertisecentrum ‘Aziatische Hoornaar’?

Dit expertisecentrum is er gekomen als samenwerking tussen het VBI en een groep vrijwilligers die helpen om de nesten van deze invasieve soort op te sporen. Deze vrijwilligers noemen zichzelf dan ook Vespawatchers. Maar helaas zijn zij beperkt in mogelijkheden en aantal mensen, en kunnen ze ook niet op elke plaats op zoek gaan naar Aziatische hoornaars. Daarom is uw hulp van belang.
Het doel van dit expertisecentrum is aan elk van U uit te leggen hoe de vrijwilligers op zoek proberen te gaan naar de nesten. Weet op voorhand dat het niet altijd een succesverhaal is, en vooral dat het soms een werk van lange adem is. Soms worden nesten in 1 dag gevonden, soms zijn er 3 weken van dagelijks zoeken nodig, en soms wordt het nest helemaal niet gevonden of pas na de winter. Dan zijn helaas nieuwe koninginnen al uitgevlogen om een overwinteringsplaats te zoeken.

Wat kan je zelf doen, en vooral ook niet doen?

  • Niet doen:

Laten we starten met wat je niet moet doen: elke Aziatische hoornaar die je ziet jagen aan je bijenstand proberen te vangen en te doden. Jouw probleem met dit ene individu is dan wel opgelost, maar als je weet dat een nest enkele duizenden hoornaars kan bevatten, dan zal je nog wel meer last ondervinden.

  • Wel doen:

Wat moet je dan wel doen? Een werkwijze die de vrijwilligers toepassen, is het bepalen van de vliegrichting. Uit ervaring is gebleken dat een Aziatische hoornaar die een bij heeft gevangen en ontleedt, bijna altijd rechtstreeks terugvliegt naar hun nest. Met die info kan je het zoekgebied al heel wat kleiner maken. Een hoornaar vliegt tot 2 km ver naar zijn nest. Maar in de meeste gevallen is de afstand tussen het nest en de bijenstand enkele honderden meters. Een vliegrichting helpt iedereen dus goed vooruit. Belangrijk is om de hoornaar niet te storen om het moment dat ze een bij ontleedt, want dan laat ze die gewoon vallen en komt enkele minuten later op een andere bij jagen. Probeer dus ook goed de hoornaar in het oog te houden op het moment dat ze vertrekt. Die vliegrichting(en) worden dan op een kaart uitgetekend en zo worden de zoekgebieden bepaald. Het voorbeeld is van Oudenaarde in 2019 waarbij de rode en gele lijnen de vliegrichtingen zijn vertrekkend bij een bijenstand. De kortere gekleurde lijnen is op een plaats waar er hoornaars zijn waargenomen met de richting waarin ze vliegen.

September? Klimop !

Naast het bezoeken van een bijenstand, gaan de vrijwilligers vanaf september ook op zoek naar klimop. Deze najaarsbloeier trekt ook Aziatische hoornaars aan omdat ze daar nectar komen drinken. De roze lijn met pijl is een plaats waar er veel klimop staat en waar de hoornaars energie komen opdoen.
Na enkele dagen zoeken, werden verschillende zoekgebieden volledig afgelopen. Helaas werd het nest nog altijd niet gevonden.
Na 3 weken van intens, bijna dagelijks op zoek gaan, zag men op een winderige dag vanop de klimop enkele hoornaars een totaal andere richting uitvliegen. Ze volgden het water zoals aangegeven met de groene pijl. Het nest werd op die dag dan ook aangetroffen (gele cirkeltje). Dit bevond zit in een
boomtop op 21m hoogte. De boom stond in een binnentuin van een beschermd gebouw en kon maar vanuit 1 bepaald punt op straat gezien worden.
Jullie snappen dus wel dat het een hele moeilijke taak is om een nest op te sporen. Vooral in de zomer wanneer de bomen nog volop bladeren dragen, is goed speurwerk nodig.

Nog even het verschil tussen de Aziatische en de Europese hoornaar
Meer weten?

Wil je op de hoogte blijven van een stand van zaken? Wil je zien hoe de vrijwilligers nog meer oplossingen zoeken om te vermijden dat er secundaire nesten in boomtoppen gemaakt worden? Bekijk dan zeker de facebookpagina van de Vespawatchers. Daar komen, naargelang het jaargetijde, nog meer tips. Vanaf 2020 wordt er ook in het voorjaar geprobeerd om koninginnen die net uit hun winterslaap gekomen zijn op te sporen. Uit ervaring is gebleken dat de primaire nesten of embryonesten in 70% van de gevallen gemaakt worden op plaatsen door mensen gemaakt. Daarbij gaat het over carports, luifels, tuinhuizen, veranda’s … en slechts in 30% van de gevallen in struiken. Deze primaire nesten bevinden zich altijd onder de 10m, maar meestal dus onder de 3m hoogte.

Menu